Als…. dan…

Het zijn vreemde tijden, een veelgehoord statement over de huidige Coronasituatie. En terecht… het risico op een mogelijke levensbedreigende ziekte was nog nooit zo tastbaar, de eindigheid van het leven nog nooit zo alom. Nieuwssites en social media gedomineerd door één onderwerp, die alle andere verhalen zo triviaal doen lijken.

Eén grote gemeenschappelijke vijand, theoretisch gezien een enorme opportuniteit om het samenhorigheidsgevoel in onze samenleving op te krikken naar ongeziene hoogtes. Ware het niet voor die ‘idioten’, die ‘dommeriken’, die ‘onbenullen’ die blijkbaar geen rekening willen houden met de richtlijnen en adviezen van onze gerenommeerde experts. De namen voor deze ongehoorzamen zijn ontelbaar en als je lang genoeg verdwaalt in de tweets en facebook reacties zou je denken dat zij de gezamenlijke vijand zijn, de gestapo van COVID19. Alle ogen van diegene die graag hun gezond verstand tentoon spreiden zijn gericht op de overtreders en de beste manier om je populariteit de hoogte in te jagen is het publiekelijk aan de schandpaal nagelen van één van deze onvolgzame individuen.

Het blijft een gegeven dat me mateloos fascineert omdat het zo pijnlijk duidelijk maakt wat de drijfveer is achter deze klopjacht. Deze lijkt namelijk volledig gebaseerd op het als… dan… principe of het idee van wederkerigheid waarin we ons als rationeel individu, maar meer nog, als logisch denkende groep verdolen. Als ik goed ben en hij is slecht, dan zal ik vast geluk hebben en hij pech… wat zich heden ten dage vertaalt in ‘hoe meer ik kan aantonen dat ik de richtlijnen volg en alles doe zoals het hoort, hoe meer ik het verdien om de dans te ontspringen en hoe meer hij die dit niet doet verdient op de spoedafdeling te belanden binnenkort’

Wederkerigheid speelt een grote rol in onze samenleving… als ik iets doe voor jou, doe jij iets voor mij. Dit hoeft geen uitdrukkelijke overeenkomst te zijn en het gaat vaak over kleine zaken, maar het is bijna een standaard gegeven in onze maatschappij: voor wat hoort wat. Een zeer effectief werkingsprincipe dat de verstandhouding tussen mensen vaak versoepelt en de kracht heeft om tot mooie samenwerkingen en relaties te leiden. Waarom is het dan zo zinloos dat we dit principe met zijn allen trachten te vertalen naar het meest aanwezige onderwerp in onze huidige maatschappij?

Omdat moeder natuur geen sociaal gegeven principes hanteert, zij geen oor heeft naar evenwicht in de relatie, noch enig respect voor wederkerigheid. We maken hier geen deal met een overeenstemmende ziel, we ondergaan de wetten van de natuurkracht en zetten al onze bronnen van expertise en ervaring in om deze wetten te kunnen begrijpen en als we geluk hebben, te beïnvloeden. Het feit dat we globaal samenspannen om dit virus aan te pakken en toch hopeloos achter de feiten aanhollen drukt ons elke dag met onze neus op de feiten, wij zijn in het nadeel. Maar in het nadeel zijn betekent ook dat je nog steeds meedoet, dat je nog niet uit het spel ligt en om het in pokertermen te zeggen, de kaarten nog steeds in ons voordeel kunnen vallen als we de hand goed spelen.

Hoe herken ik dit laatste van onze afgelopen jaren in het UZ Leuven. We waren van dag één in het nadeel, liepen altijd achter de feiten aan, samen met ons gevierde team van oncologisch deskundigen. Het grote verschil met de coronacrisis is dat elke corona-expert toegeeft dat we achter de feiten aanhollen… iets wat we op die 3 jaar behandeling nooit ten volle beseft hebben of zelfs maar ooit vernomen hebben. Het was pas 2 weken voor het onvermijdelijke einde dat de verbaasde reactie van onze favoriete arts op mijn uitspraak dat ik nooit verwacht had in die situatie te komen, mijn ogen openden over die realiteit. Onze kansen waren nooit in het voordeel ongeacht de toekomstbeelden die we ons voorop stelden.

Maar misschien ligt daarin de kracht van de huidige crisis. We weten allemaal waar we staan. We beseffen met zijn allen dat onze kansen niet zo extreem groot zijn en realiseren ons daardoor des te meer dat de kleine invloed die we kunnen hebben van levensbelang is. Maar laten we niet vergeten dat het virus nog steeds onze vijand is en dat het uitschelden of belachelijk maken van diegene die zich niet gedragen zoals we het zelf willen daar geen verandering in brengt. Natuurlijk zou het fijn zijn als iedereen een even grote steen bijdraagt in de bestrijding van COVID19, maar kunnen we alsjeblieft de straffen en consequenties overlaten aan politie en andere autoriteiten? Kunnen we die media die ons nu nog onderling kunnen verbinden niet wat meer inschakelen om elkaar aan te moedigen in deze eenzame en vaak deprimerende tijd? Kunnen we de negatieve, vermanende betogen achterwege laten? Want is vermanen van anderen op social media niet net zoals vloeken in de wagen? Enkel diegene die bij je zit heeft er last van, de andere chauffeur weet waarschijnlijk niet eens dat je bestaat.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *